N95 Maske

Maske seçerken kutunun üzerindeki tek bir yüzdeye bakmak çoğu zaman yeterli değildir. Filtre malzemesi ne kadar başarılı olursa olsun, maske yüze tam oturmuyorsa hava kenarlardaki boşluklardan içeri girebilir. Bu nedenle N95 maske veya FFP2 maske alırken üç konu birlikte değerlendirilmelidir: ürünün hangi standarda göre belgelendirildiği, yüzünüze nasıl oturduğu ve kullanılacağı ortamdaki riskin ne olduğu.

Bu rehberde N95 ve FFP2 ifadelerinin gerçekte ne anlama geldiğini, iki sınıf arasındaki farkları, ventilli ve ventilsiz modellerin hangi durumlarda tercih edildiğini ve maskenin doğru şekilde nasıl takılması gerektiğini anlaşılır bir dille ele alıyoruz. Ayrıca Sabomar'da sunulan Qzer N95 maske ailesinin öne çıkan özelliklerine ve ürün üzerindeki işaretlemelerin nasıl okunacağına da yakından bakıyoruz.

Kısa cevap: N95 ile FFP2 birbirine yakın koruma sınıflarıdır; ancak aynı belgelendirme sistemi değildir. N95, ABD'deki NIOSH onay sistemine; FFP2 ise Avrupa'daki EN 149 standardına dayanır. Günlük kullanımda sonucu belirleyen en önemli unsurlardan biri, seçilen maskenin yüzde boşluk bırakmadan oturmasıdır.

N95 maske nedir?

N95, sıradan bir ürün adı değil, ABD Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü NIOSH tarafından kullanılan bir partikül filtreleme sınıfıdır. NIOSH'a göre N95 sınıfındaki bir filtreli yüz maskesi, test koşullarında havadaki parçacıkların en az yüzde 95'ini filtrelemelidir. Buradaki “N” harfi, filtrenin yağ aerosollerine karşı dayanıklı olmadığını; “95” sayısı ise asgari filtre performansını anlatır.

Bu tanım önemli bir ayrımı da beraberinde getirir: N95 maske esas olarak parçacıklara karşı tasarlanır. Toz, sis ve bazı aerosoller bu kapsama girerken gazlar ve buharlar için tek başına N95 filtreli bir maske yeterli değildir. Boya solventi, kimyasal buhar veya oksijen yetersizliği bulunan bir ortam söz konusuysa, işyerindeki risk değerlendirmesine göre uygun kartuşlu ya da temiz hava beslemeli farklı bir solunum koruyucu gerekir.

Gerçek bir NIOSH onaylı N95 üründe “NIOSH” ibaresi ile TC-84A-XXXX biçiminde bir onay numarası bulunur. Bu numara NIOSH'un Sertifikalı Ekipman Listesi üzerinden kontrol edilebilir. Ürünün adında N95 yazması tek başına NIOSH onayı anlamına gelmez; teknik satın alımlarda ürün üzerindeki işaretleme ve ilgili belge birlikte incelenmelidir.

FFP2 maske nedir?

FFP2 maske, Avrupa'da partiküllere karşı kullanılan filtreli yarım maskelerin EN 149 standardındaki sınıflarından biridir. FFP ifadesi “filtering facepiece”, yani filtreli yüz parçası anlamına gelir. FFP1, FFP2 ve FFP3 olarak üç temel sınıf bulunur; sınıf yükseldikçe asgari filtre performansı artar ve izin verilen toplam içe kaçak azalır.

FFP2 sınıfı için asgari filtre performansı yüzde 94'tür. Ayrıca standardın değerlendirmesinde yalnızca filtre malzemesi değil, maskenin yüze oturmasıyla ilişkili toplam içe kaçak da dikkate alınır; FFP2 için belirtilen üst sınır yüzde 8'dir. Bu değerler laboratuvar koşullarındaki sınıf kriterleridir. Kullanıcının yüz yapısı, sakal, yanlış takma, gevşek lastik veya biçimi bozulmuş burun klipsi gerçek hayattaki korumayı düşürebilir.

Avrupa pazarına sunulan bir FFP2 maskede CE işareti, uygunluk değerlendirmesinde görev alan onaylanmış kuruluşun dört haneli numarası, EN 149 standardı ve FFP2 sınıfı aranır. Ürün üzerinde ayrıca NR veya R işareti görülebilir. NR, maskenin tek vardiyalık ve tekrar kullanılmayan ürün olarak sınıflandırıldığını; R ise standardın yeniden kullanılabilir ürün koşullarına göre değerlendirildiğini belirtir. “D” işareti varsa ürün isteğe bağlı dolomit tozu tıkanma testini de geçmiştir.

N95 ve FFP2 maske arasındaki fark nedir?

Günlük konuşmada N95 maske ile FFP2 maske çoğu zaman birbirinin yerine kullanılıyor. Bunun nedeni iki sınıfın da yüze yakın oturan, yüksek performanslı partikül solunum koruyucularını tanımlamasıdır. Yine de teknik olarak aynı standardın iki farklı adı değildirler.

Bu tablo iki önemli sonucu gösterir. Birincisi, yüzde 94 ile yüzde 95 arasındaki tek puanlık fark satın alma kararının tamamı değildir; test yöntemleri ve belgelendirme yapıları da farklıdır. İkincisi, yüzde sızdırmaz oturan doğru bir FFP2 maske, kenarlardan hava alan yüksek filtreli bir üründen daha iyi bir gerçek kullanım performansı sağlayabilir. Bu yüzden “en yüksek sayı” yerine “doğru standarda sahip ve yüzüme uygun ürün” yaklaşımı daha sağlıklıdır.

Yüze uyum neden filtre oranı kadar önemlidir?

Filtreli yüz maskeleri, solunan havanın maskenin içinden geçmesini sağlayacak şekilde çalışır. Burun kenarında, yanaklarda veya çene altında boşluk oluşursa hava en kolay yolu seçer ve filtreye uğramadan bu aralıklardan geçebilir. Gözlüğün sürekli buğulanması, kenarlardan belirgin hava akımı hissedilmesi veya maskenin konuşurken çeneden yukarı çıkması genellikle uyum sorununun işaretidir.

İşyerinde zorunlu solunum koruyucu kullanımında yalnızca kullanıcı kontrolüyle yetinilmez; iş güvenliği programının parçası olarak uygunluk testi yapılır. Uygunluk testi, belirli marka, model ve bedenin kişiye uygun olup olmadığını ölçer. Kullanıcının maskeyi her taktığında yaptığı sızdırmazlık kontrolü ise farklı bir işlemdir ve profesyonel uygunluk testinin yerine geçmez.

Sakal, kirli sakal ve maskenin temas hattına giren bıyık bölümleri sızdırmazlığı bozabilir. Kalın gözlük sapları, takılar, bone veya başka bir kişisel koruyucu donanım da kenar oturuşunu etkileyebilir. İş ortamında maske; gözlük, kulak koruyucu ve diğer ekipmanlarla birlikte denenmelidir.

N95 ve FFP2 maske nasıl doğru takılır?

Modelden modele lastik ve katlama biçimi değişebileceği için öncelik her zaman ambalajdaki üretici talimatıdır. Genel uygulama sırası şöyledir:

1. Ellerinizi temizleyin ve maskeyi ambalajından lastiklerinden tutarak çıkarın.
2. Maskede yırtık, nem, kir, şekil bozukluğu veya gevşemiş lastik olup olmadığını kontrol edin.
3. Burun klipsi üstte kalacak şekilde maskeyi çenenin altından başlayarak burun ve ağzı tamamen kapatacak biçimde yerleştirin.
4. Lastikleri ürünün tasarımına uygun şekilde takın; kıvrılmış veya çapraz kalmadığından emin olun.
5. Burun klipsini tek elle sıkıştırmak yerine iki elinizin parmaklarıyla burun biçimine göre şekillendirin.
6. Ellerinizi maskenin üzerine hafifçe yerleştirip nefes vererek kenarlardan kaçak olup olmadığını kontrol edin. Kaçak hissederseniz klipsi ve maskenin konumunu yeniden ayarlayın.
7. Sızdırmazlık sağlanmıyorsa başka bir beden ya da model deneyin. Yüzünüze uymayan ürünü yalnızca lastiğini aşırı gererek kullanmaya çalışmayın.

Maskeyi çıkarırken filtre yüzeyine dokunmadan lastiklerden tutmak, ardından elleri temizlemek gerekir. Kullanım sırasında maskeyi çene altına indirmek veya burun açıkta kalacak şekilde taşımak hem iç yüzeyin kirlenmesine hem de koruyucu oturuşun bozulmasına yol açar.

Ventilli ve ventilsiz maske arasında nasıl seçim yapılır?

Ventilli N95 veya FFP2 maske modellerindeki tek yönlü valf, nefes verirken oluşan ısı ve nemin dışarı atılmasını kolaylaştırabilir. Bu özellik özellikle sıcak, yoğun efor gerektiren ve uzun süreli bazı endüstriyel işlerde konfor sağlayabilir. Ancak valfin yapısına bağlı olarak dışarı verilen hava, içeri çekilen havayla aynı filtreleme yolundan geçmeyebilir.

Bu nedenle ortak çalışma alanları, müşteriyle yakın temas, sağlık ortamları veya kaynak kontrolünün önemli olduğu durumlarda ventilsiz maske daha anlaşılır ve güvenli bir seçimdir. Dünya Sağlık Örgütü, dışarı verilen nefesin filtrelenmeden çıkabilmesi nedeniyle valfli maskeleri kaynak kontrolü amacıyla önermiyor. NIOSH da steril alanın korunması gereken işlemlerde valfli modellerin kullanılmaması gerektiğini belirtiyor. Endüstriyel kullanımda ise karar, ortamdaki tehlike, çalışma süresi, diğer çalışanların korunması ve kurumun solunum koruma programına göre verilmelidir.

Hangi işlerde N95 veya FFP2 maske kullanılabilir?

Uygun ürün seçimi, “toz var” demekten daha ayrıntılı bir değerlendirme gerektirir. Marangozlukta oluşan ahşap tozu, zımpara ve kesim işlemleri, mineral tozları, bazı metal işleme aerosolleri, laboratuvarlarda partikül riski ve temizlik sırasında havalanan ince parçacıklar için N95 veya FFP2 sınıfı bir maske değerlendirmeye alınabilir. Risk düzeyi yükseldikçe FFP3, P100, tam yüz maskesi veya farklı bir sistem gerekebilir.

Öte yandan standart bir N95 maske ya da FFP2 maske; boya tineri, organik solvent buharı, karbon monoksit veya başka gazlara karşı koruma sağlamaz. Oksijen oranının yetersiz olabileceği tank, kuyu, kapalı hacim gibi alanlarda da bu ürünler kullanılmaz. İşverenin ortam ölçümü yapması, maruziyeti belirlemesi ve uygun solunum koruyucuyu seçmesi gerekir. Maske, havalandırma ve kaynağında kontrol gibi toplu önlemlerin yerine geçen tek çözüm değildir.

Qzer N95 maske: yerli üretim FFP2 seçeneği

Sabomar'da Qzer N95 maske adıyla sunulan ventilsiz model, ürün üzerindeki işaretlemeye göre FFP2 NR ve EN 149:2001+A1:2009 sınıfındadır. Beş katmanlı, katlanabilir gövde yapısı taşıma ve saklama kolaylığı sağlarken gizli burun klipsi maskenin burun çevresine göre biçimlendirilmesine yardımcı olur. Ürün 10'lu kutuda sunulur ve her maske ayrı ambalajlıdır.

Qzer ürün sayfasında kolay nefes alma ve konuşma, uzun kullanıma uygun kulak lastiği, düşük nefes alma-verme direncine sahip filtre yapısı ve tam otomatik üretim özellikleri vurgulanır. Burada önemli olan, konfor özellikleri ile koruyucu standardı birlikte değerlendirmektir. Maskenin beş katmanlı olması tek başına koruma sınıfını belirlemez; FFP2 işaretlemesi, uygunluk belgeleri, doğru kullanım ve yüze uyum bir bütün olarak ele alınmalıdır.

Qzer, Medizer ürün ailesi içinde yer alır. Medizer, PrizmaNet Medical bünyesinde medikal maske ile N95/FFP2 maske üretimi ve satışı yapan yerli bir markadır. Marka, üretimde tam ultrasonik tek makine teknolojisi kullandığını; renkli ve desenli maske seçeneklerini kendi tasarım ve baskı süreçleriyle geliştirdiğini belirtir. Kurumsal veya yüksek adetli satın alımlarda ürün standardı, beden ve kullanım alanının yanı sıra koli içi adet, teslim planı ve belge talebi de satış ekibiyle netleştirilebilir.

Ventilsiz Qzer FFP2 N95 maske ürününü incelemek, farklı modelleri karşılaştırmak için N95 maske kategorisine göz atmak mümkündür. Kurumsal alım planlayan işletmeler toptan N95 maske ve toptan FFP2 maske sayfalarından seçenekleri inceleyebilir.

Maske ne zaman değiştirilmelidir?

Tek kullanımlık veya NR işaretli bir maskeyi yıkamak, ütülemek, fırına ya da mikrodalgaya koymak doğru değildir. Bu işlemler filtre liflerinin yapısını ve elektrostatik özelliklerini bozabilir. Üreticinin kullanım talimatı daha erken bir değişim öngörüyorsa o talimat izlenmelidir. Aşağıdaki durumlardan biri oluştuğunda maske yenisiyle değiştirilmelidir:

• Maske ıslandı, kirlendi veya görünür biçimde hasar gördü.
• Lastikler gevşedi ve maske artık yüze sıkı oturmuyor.
• Burun klipsi ya da gövde biçimi bozuldu.
• Nefes almak belirgin şekilde zorlaştı.
• Kenarlardaki kaçak ayarlamayla giderilemiyor.
• Maske kan, vücut sıvısı veya riskli bir maddeyle kontamine oldu.

Kullanılmış maske başkalarıyla paylaşılmamalı; çıkarıldıktan sonra filtre yüzeyine dokunmadan uygun atık yöntemine göre uzaklaştırılmalıdır. Özellikle profesyonel kullanımda saklama, değiştirme ve atık prosedürü işyerinin risk planında açıkça tanımlanmalıdır.

N95 veya FFP2 maske satın alırken kontrol listesi

Ürün karşılaştırırken yalnızca fiyat ve katman sayısına odaklanmak yerine şu sorulara yanıt arayın:

• Ürünün hangi standarda göre sınıflandırıldığı açıkça yazıyor mu?
• FFP2 üründe CE işareti, dört haneli kuruluş numarası ve EN 149 bilgisi var mı?
• NIOSH onaylı olduğu belirtilen N95 üründe TC onay numarası bulunuyor mu ve listeden doğrulanabiliyor mu?
• NR, R, D ve valf gibi işaretlerin kullanımınıza etkisini biliyor musunuz?
• Maske burun, yanak ve çene çevresinde boşluk bırakmadan oturuyor mu?
• Ambalaj sağlam mı; üretici, model ve kullanım talimatları okunabiliyor mu?
• Kullanılacağı ortamda gaz, buhar, yağ aerosolleri veya oksijen yetersizliği gibi ek riskler var mı?

İş güvenliği amaçlı toplu satın alımlarda numune üzerinden yüz uyumu değerlendirmesi yapmak, yalnızca katalog bilgisine göre yüksek adetli sipariş vermekten daha sağlıklı sonuç verir. Aynı model her yüz tipine uymayabilir; kurum içinde birden fazla beden veya model seçeneği bulundurmak gerekebilir.

Sık sorulan sorular

N95 maske mi, FFP2 maske mi daha iyi?

İki sınıf birbirine yakın filtre performansı sunar, fakat farklı standartlara göre test edilir. “Daha iyi” seçim; ürünün gerçek uygunluğu, yüze oturması ve maruz kalınan tehlikeye göre değişir. Avrupa'da iş güvenliği alımlarında EN 149'a göre belgelenmiş FFP2 ürünler yaygındır; N95 ifadesi ise NIOSH onay sistemine aittir.

FFP2 maske virüslere karşı kullanılabilir mi?

FFP2 maskeler havadaki parçacık maruziyetini azaltmak amacıyla tasarlanır ve uygun biçimde takıldığında enfeksiyöz aerosol maruziyetinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Hiçbir maske sıfır risk vaat etmez; havalandırma, el hijyeni, mesafe ve ortama uygun diğer önlemlerle birlikte kullanılmalıdır.

Qzer N95 maske kaç katlıdır?

Sabomar'da sunulan Qzer FFP2 NR N95 maske beş katmanlı bir yapıya sahiptir. Ürünün filtre performansı değerlendirilirken katman sayısından çok FFP2 sınıfı, EN 149 işaretlemesi, uygunluk belgeleri ve yüze oturuş dikkate alınmalıdır.

N95 veya FFP2 maske yıkanabilir mi?

Tek kullanımlık ve NR işaretli modeller yıkanmaz. Su, deterjan, alkol, ısı ve ev tipi sterilizasyon yöntemleri filtre yapısına zarar verebilir. Islanan, kirlenen, hasar gören veya artık sızdırmaz oturmayan maske değiştirilmelidir.

Sakallı kişiler N95 ya da FFP2 maske kullanabilir mi?

Maskenin sızdırmazlık hattına giren sakal ve kirli sakal kenarlardan hava kaçağına neden olabilir. Profesyonel kullanımda kişinin yüzüne ve işin riskine uygun başka bir solunum koruyucu seçeneği iş güvenliği uzmanıyla değerlendirilmelidir.

Sonuç: Doğru maske, doğru standart ve doğru kullanım birlikte çalışır

N95 maske ve FFP2 maske yüksek performanslı partikül filtreleme sınıflarıdır; fakat koruma yalnızca ambalajdaki sayıdan ibaret değildir. Belgenin doğrulanması, maskenin tehlikeye uygun seçilmesi, yüzde boşluk bırakmaması ve zamanında değiştirilmesi aynı zincirin parçalarıdır. Qzer N95 maske gibi FFP2 NR işaretli bir ürün tercih ederken de ürün etiketini, üretici talimatını ve kullanım ortamını birlikte değerlendirmek gerekir.

İşletmeniz için yüksek adetli alım, belge talebi veya ürün seçimi konusunda destek almak isterseniz Sabomar iletişim sayfasından satış ekibine ulaşabilirsiniz.

Önemli not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi değerlendirme, iş hijyeni ölçümü veya işyerine özel risk analizinin yerine geçmez. Solunum, kalp veya akciğer rahatsızlığı bulunan kişiler maske kullanımı konusunda sağlık profesyoneline danışmalıdır.

Kaynaklar

• NIOSH – Filtering Facepiece Respirators
• NIOSH – N95 respiratörün doğru kullanımı
• OSHA – Uygunluk testi ve kullanıcı sızdırmazlık kontrolü
• Avrupa Birliği – Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (EU) 2016/425
• INRS – FFP sınıfları, filtre performansı ve içe kaçak
• Dünya Sağlık Örgütü – Ventilli maskeler hakkında
• Sabomar – Qzer FFP2 N95 maske ürün bilgileri
• Medizer – Hakkımızda
• Medizer – Sertifikalar ve EN 149 bilgisi